AAA
Szkoła Podstawowa w Morawinie
WITAMY NA STRONIE INTERNETOWEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W MORAWINIE * * * WITAMY NA STRONIE INTERNETOWEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W MORAWINIE * * * WITAMY NA STRONIE INTERNETOWEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W MORAWINIE * * * WITAMY NA STRONIE INTERNETOWEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W MORAWINIE * * * WITAMY NA STRONIE INTERNETOWEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ W MORAWINIE * * *

Historia szkoły

Szkoła w Morawinie sprzed 1971r Zbiory prywatne rodziny Kraszkiewiczów [322x241]


Krótka historia szkoły w Morawinie

Według wieloletniego kierownika Szkoły Podstawowej w Morawinie Mariana Centa pierwszą szkołę we wsi założył po powstaniu styczniowym sołtys Józef Karolak. Zebrał on chętnych mieszkańców, którzy dobrowolnie się opodatkowali. Za zebrane fundusze kupiono mały domek, który postawiono na zaofiarowanej przez jednego z mieszkańców ziemi. Morawinianie opłacali nauczycielkę, która uczyła zimą. Później  nauczycieli opłacały  rządy carski i niemiecki. Kronikarz odnotowuje nazwiska kolejnych pedagogów pracujących w szkole: Pytliński, [Eugenia]Niwińska, Łaziński, Cyranowska, Kiełczykowska, Szymański, Szymańska, Rakowski (zginął w czasie II wojny światowej w obozie koncentracyjnym).

W 1911 na kupionym przez gminę kawałku ziemi (pół morgi, czyli ok. 28 arów) wybudowano nową szkołę. Z dokumentów zgromadzonych w Archiwum Państwowym w Kaliszu wynika, że budowniczym  był mieszkający w Morawinie wójt Gminy Kamień Wincenty Witczak.[1]

Natomiast jego następca Matczak z Młyniska utworzył szkołę w Młynisku – Krzyżówkach. Do zarządu należeli Ludwik Wątrobski, Kazimierz Nowak, proboszcz parafii Dębe ksiądz Cyranowski oraz kilka osób niepiśmiennych. Lekcje w szkole prywatnej rozpoczęły się 5 marca 1916 r. Jeszcze w tym samym roku placówka stała się szkołą ludową prowadzoną przez rząd niemiecki. Nauczycielem został Edmund Wojtczak – Wojtaszczak.[2] 

Po wielu kłopotach i opóźnieniu 30 października 1916 r. rozpoczęło się nauczanie w szkole elementarnej w Przedzeniu. Placówkę  prowadził Szatkowski. Uczyło się w niej 21 dziewcząt i 32 chłopców. Członkami zarządu szkolnego zostali: Jan Pasternak, Jan Haraźny, Walenty Marciniak (wszyscy z Przedzenia), Antoni Tomalak i Ignacy Kołodziejczyk z Szadku.[3]

W nowym budynku szkoły elementarnej w Morawinie była jedna sala szkolna, którą później przedzielono  na dwie klasy. Wygospodarowano też pomieszczenia na mieszkanie dla nauczyciela. Ten budynek służył uczniom z Morawina i okolic do roku1971, apo remoncie trwającym rok zamieniono go na Dom Nauczyciela. Obecnie jest domem prywatnym, w którym mieszkają nie tylko nauczyciele.

W dwudziestoleciu międzywojennym do morawińskiej sześcioklasowej   szkoły powszechnej uczęszczały dzieci z Morawina, Szadku, Młynisk i Podzborowa, później także ze zlikwidowanych szkół z Przedzenia i Krzyżówek (do klasy VI chodziło się dwa lata). W 1937 roku do Morawina przybyli Wacława i Marian Centowie, którzy pracowali w szkole do końca lat sześćdziesiątych. Tuż przed wojną zajęcia odbywały się w dwóch klasach szkoły oraz w wynajętym pomieszczeniu u sklepowego Dolacińskiego (był we wsi jeszcze jeden Dolaciński). Do starszych klas uczęszczały dzieci z Kamienia. W roku szkolnym 1938/39 założono Uniwersytet Ludowy z internatem. Nauka trwała w soboty i niedziele. Słuchacze pochodzili z gmin: Kamień, Ceków, Zborów i Strzałków.

W czasie wojny do szkoły chodziły tylko niemieckie dzieci. Najpierw uczył je polski nauczyciel,  a potem nauczycielka z Berlina. Wacława Cent mieszkała na Krzyżówkach i tam prowadziła tajne nauczanie. Marian Cent przebywał w niewoli niemieckiej.

Tuż po wyzwoleniu, 29 stycznia 1945 r. Wacława Cent zgłosiła się do sołtysa Morawina z prośbą o uporządkowanie pomieszczeń szkoły. Budynek  i jego otoczenie były zniszczone.

7 lutego rozpoczęły się zajęcia. Dzieci podzielono na trzy klasy.

Od 1 marca pracę w szkole rozpoczęła Irena Jaroszewska, a od 1 kwietnia Paulina Żabierek, ponieważ było bardzo dużo dzieci  chcących się uczyć. Wkrótce rozpoczęły się zajęcia w sześciu oddziałach. W roku szkolnym 1949/50 szkoła miała 7 oddziałów, a od roku 1966/67 dołączyła klasa VIII.  

We wrześniu 1964 roku kierownikiem szkoły został Wacław Olejnik i rozpoczął zakrojone na szeroką skalę starania o budowę nowej. Warunki lokalowe były bardzo trudne. Dzieci uczyły się w dwóch budynkach. Szkoła dysponowała tylko dwoma pomieszczeniami lekcyjnymi. Pozostałe klasy mieściły się we dworze. Nauczyciele musieli przechodzić w ciągu przerwy między tymi dwoma miejscami. Sam budynek dworski był bardzo zaniedbany. Trzyosobowa powiatowa komisja w czerwcu 1965 roku stwierdziła, że dwór nie nadaje się do remontu. W związku z tym w roku szkolnym 1967/68 klasy szkolne mieściły się w czterech miejscach: w dwóch dotychczasowych po dwie oraz w remizie strażackiej i prywatnym domu państwa Cieślaków po jednej. Budowę nowej szkoły rozpoczęto wiosną 1969 roku. Budowniczowie pochodzili z Turku. Prace budowlane się przedłużały, były kłopoty z wierceniem studni. Nie znaleziono wody na głębokości 8 m. Dopiero wiercenia na 120 m w głąb ziemi zakończyły się powodzeniem we wrześniu 1970 r.

Kierownik spośród członków Społecznego Komitetu Budowy Szkoły wyróżnił skarbnika Józefa Łuczaka, który był bardzo zaangażowany w budowę, chociaż nie miał dzieci w wieku szkolnym. Szkołę oddano do użytku z wieloma usterkami 21 marca 1971 r. Po gruntownym remoncie służy do dziś nie tylko uczniom i nadal jest ośrodkiem kultury wsi.



[1] Szkolnictwo gminy Kamień 1915 – 1917, Archiwum Państwowe w Kaliszu, Naczelnik Powiatu Kaliskiego sygn.. 11/2/0/14/342

[2] Tamże

[3] Tamże